A field guide · Thai & Englishคู่มือภาคสนาม · ไทยและอังกฤษ

Every glass of water has a historyน้ำทุกแก้วมีประวัติของมัน

Rain falls almost free of minerals. By the time it reaches your glass it has soaked through soil, dissolved rock, waited in aquifers or reservoirs, passed through a treatment plant, sat in a tank, run through pipes and maybe a filter. Each stage adds, removes or changes something. This guide follows that path, so you can read a label, a lab report or a filter claim and know what it does and does not tell you.ฝนที่ตกลงมาแทบไม่มีแร่ธาตุ กว่าจะมาถึงแก้วของเรา น้ำได้ซึมผ่านดิน ละลายหิน พักอยู่ในชั้นหินอุ้มน้ำหรืออ่างเก็บน้ำ ผ่านโรงผลิตน้ำประปา พักในถัง วิ่งผ่านท่อ และอาจผ่านเครื่องกรอง ทุกขั้นตอนเพิ่ม ลด หรือเปลี่ยนบางอย่างในน้ำ คู่มือนี้พาเดินตามเส้นทางนั้น เพื่อให้อ่านฉลาก ผลแล็บ หรือคำโฆษณาเครื่องกรองได้ และรู้ว่าข้อมูลนั้นบอกอะไร และไม่ได้บอกอะไร

What this guide is not.คู่มือนี้ไม่ใช่อะไร

It does not test or certify any water. Nothing here can tell you whether a particular tap, bottle or filter is safe. Only a suitable laboratory test of that water, plus knowledge of its source and treatment, can do that. Figures are quoted with their source, jurisdiction and date.

คู่มือนี้ไม่ได้ตรวจหรือรับรองน้ำใด ๆ และบอกไม่ได้ว่าก๊อก ขวด หรือเครื่องกรองเครื่องใดปลอดภัย สิ่งที่บอกได้คือผลตรวจทางห้องปฏิบัติการที่เหมาะสมกับน้ำนั้น ประกอบกับความรู้เรื่องแหล่งน้ำและการบำบัด ตัวเลขทุกตัวในหน้านี้ระบุแหล่งที่มา ประเทศ/หน่วยงาน และวันที่ไว้

The water cycle · วัฏจักรน้ำวัฏจักรน้ำ · Hydrological cycle

The same molecules, endlessly movedโมเลกุลเดิม ถูกเคลื่อนย้ายไม่รู้จบ

A water molecule is two hydrogen atoms bonded to one oxygen atom: H₂O. Almost all the water on Earth today has existed for billions of years. The water cycle does not manufacture new water by mixing hydrogen and oxygen gas. It moves existing water between places and between states: liquid, vapour (gas) and ice.โมเลกุลน้ำคือไฮโดรเจน (hydrogen) 2 อะตอม จับกับออกซิเจน (oxygen) 1 อะตอม เขียนว่า H₂O น้ำเกือบทั้งหมดบนโลกมีอยู่มาหลายพันล้านปีแล้ว วัฏจักรน้ำไม่ได้ "ผลิต" น้ำใหม่ด้วยการเอาก๊าซไฮโดรเจนมาผสมกับก๊าซออกซิเจน แต่เป็นการเคลื่อนย้ายน้ำที่มีอยู่แล้วไปตามที่ต่าง ๆ และเปลี่ยนสถานะไปมา ระหว่างของเหลว ไอน้ำ (ก๊าซ) และน้ำแข็ง

Changing state is physical, not chemical. When the sun evaporates seawater, the water molecules leave as vapour and the salt stays behind. That is why rain is fresh. The same trick, done by people, is called distillation.การเปลี่ยนสถานะเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ไม่ใช่ทางเคมี เมื่อแดดทำให้น้ำทะเลระเหย โมเลกุลน้ำลอยขึ้นไปเป็นไอ ส่วนเกลือถูกทิ้งไว้ข้างหลัง ฝนจึงจืด ถ้าคนทำแบบเดียวกันนี้ด้วยเครื่องมือ เราเรียกว่า การกลั่น (distillation)

What makes one water different from another is not the water molecule. It is what the water carries: dissolved minerals (ions), dissolved gases, particles, microbes and pollutants, picked up along the route. Tap a stage of the diagram to follow it.สิ่งที่ทำให้น้ำแต่ละแหล่งต่างกันไม่ใช่ตัวโมเลกุลน้ำ แต่เป็นสิ่งที่น้ำพาไปด้วย ได้แก่ แร่ธาตุที่ละลายอยู่ในรูปไอออน (ion) ก๊าซที่ละลาย อนุภาค จุลินทรีย์ และสารปนเปื้อน ที่เก็บมาระหว่างทาง แตะแต่ละขั้นในภาพเพื่อดูรายละเอียด

Schematic, not to scale. Based on the USGS Water Science School description of the water cycle and groundwater flow. Real aquifers are pores and cracks in rock and sediment, not underground rivers.

ภาพแผนผัง ไม่ได้ตามสัดส่วนจริง อ้างอิงคำอธิบายวัฏจักรน้ำและการไหลของน้ำใต้ดินจาก USGS Water Science School ชั้นหินอุ้มน้ำจริงคือช่องว่างและรอยแตกในหินและตะกอน ไม่ใช่แม่น้ำใต้ดิน

A side question: why the sea turns cloudy after rainคำถามแทรก: ทำไมทะเลขุ่นหลังฝนตก

Rain runoff carries soil particles, plant matter and nutrients into the sea. Fresh water is less dense than seawater (about 1.000 versus about 1.025 g/cm³), so it can float as a separate surface layer. The boundary where salinity changes sharply is called a halocline (ฮาโลไคลน์, ชั้นที่ความเค็มเปลี่ยนเร็ว). Light bends and scatters at that boundary and on the suspended particles, which makes water look murky or shimmery. How long the layer lasts depends on local wind, waves, tides and currents, from hours to days. Murkiness alone does not prove contamination, and it does not tell you the water is clean either.น้ำฝนที่ไหลบ่าพาตะกอนดิน เศษพืช และธาตุอาหารลงสู่ทะเล น้ำจืดมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำทะเล (ประมาณ 1.000 เทียบกับประมาณ 1.025 กรัม/ลบ.ซม.) จึงลอยเป็นชั้นแยกอยู่ด้านบนได้ แนวรอยต่อที่ความเค็มเปลี่ยนอย่างรวดเร็วเรียกว่า ฮาโลไคลน์ (halocline) แสงหักเหและกระเจิงที่รอยต่อนี้และที่อนุภาคแขวนลอย น้ำจึงดูขุ่นหรือพร่ามัว ชั้นนี้จะอยู่นานแค่ไหนขึ้นกับลม คลื่น น้ำขึ้นน้ำลง และกระแสน้ำในพื้นที่นั้น อาจเป็นชั่วโมงหรือหลายวัน ความขุ่นอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่ามีการปนเปื้อน และความใสก็ไม่ได้พิสูจน์ว่าน้ำสะอาด

Geology & groundwater · ธรณีวิทยาและน้ำใต้ดินธรณีวิทยาและน้ำใต้ดิน · Geology

Rock writes the recipeหินเป็นคนเขียนสูตร

Rain is not perfectly pure. As it falls it dissolves a little carbon dioxide (CO₂, คาร์บอนไดออกไซด์) from the air and becomes very slightly acidic, around pH 5.6. In soil it picks up even more CO₂ from roots and microbes. That weak acid slowly dissolves rock.ฝนไม่ได้บริสุทธิ์สมบูรณ์ ระหว่างตกลงมา น้ำฝนละลายก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (carbon dioxide, CO₂) จากอากาศเล็กน้อย จึงเป็นกรดอ่อนมาก ค่า pH ประมาณ 5.6 เมื่อซึมลงดินจะได้ CO₂ เพิ่มจากรากพืชและจุลินทรีย์ กรดอ่อนนี้ค่อย ๆ ละลายหิน

Two things decide what ends up in the water: what the rock is made of, and how long the water stays in contact (residence time). Groundwater can be days old or thousands of years old. Older, deeper water has usually dissolved more, which can mean more useful minerals and also more unwanted ones such as arsenic, fluoride, iron or manganese where the rock contains them. Depth does not guarantee purity.สิ่งที่กำหนดว่าน้ำจะมีอะไรอยู่บ้างมีสองข้อ คือ หินนั้นประกอบด้วยอะไร และ น้ำสัมผัสหินนานเท่าไร (ระยะเวลาพักตัว residence time) น้ำใต้ดินอาจมีอายุไม่กี่วันหรือหลายพันปี น้ำที่เก่าและลึกกว่ามักละลายสารมามากกว่า อาจหมายถึงแร่ธาตุที่มีประโยชน์มากขึ้น และอาจหมายถึงสารที่ไม่ต้องการ เช่น สารหนู (arsenic) ฟลูออไรด์ (fluoride) เหล็ก (iron) หรือแมงกานีส (manganese) หากหินบริเวณนั้นมีสารเหล่านี้ ความลึกไม่ได้รับประกันความสะอาด

Natural ≠ safe, natural ≠ healthier.ธรรมชาติ ≠ ปลอดภัย และ ≠ ดีต่อสุขภาพกว่า

Some of the most serious drinking-water problems in the world are natural: arsenic in groundwater in Bangladesh, fluoride in parts of East Africa and Asia, salt in aquifers. A water's age, depth or "natural" status is a description, not a health credential.

ปัญหาน้ำดื่มที่ร้ายแรงที่สุดบางอย่างในโลกเกิดตามธรรมชาติ เช่น สารหนูในน้ำบาดาลที่บังกลาเทศ ฟลูออไรด์ในบางพื้นที่ของแอฟริกาตะวันออกและเอเชีย และเกลือในชั้นน้ำบาดาล อายุ ความลึก หรือความ "เป็นธรรมชาติ" ของน้ำเป็นเพียงคำบรรยาย ไม่ใช่ใบรับรองทางสุขภาพ

Limestone (หินปูน)หินปูน (Limestone)

CaCO₃ + CO₂ + H₂O → Ca²⁺ + 2 HCO₃⁻

Carbonic acid dissolves calcium carbonate. The water gains calcium (แคลเซียม) and bicarbonate (ไบคาร์บอเนต). Result: hard water with high alkalinity and pH often near 7.5–8. Kettles scale up. Thailand has extensive limestone karst, including the caves and springs of the north and the south.กรดคาร์บอนิก (carbonic acid) ละลายแคลเซียมคาร์บอเนต (calcium carbonate) น้ำจึงได้แคลเซียม (calcium) และไบคาร์บอเนต (bicarbonate) ผลคือ น้ำกระด้าง ที่มี ความเป็นด่าง (alkalinity) สูง pH มักประมาณ 7.5–8 กาต้มน้ำเกิดตะกรัน ประเทศไทยมีภูมิประเทศหินปูนกว้างขวาง รวมถึงถ้ำและน้ำผุดในภาคเหนือและภาคใต้

Dolomite (หินโดโลไมต์)หินโดโลไมต์ (Dolomite)

CaMg(CO₃)₂ → Ca²⁺ + Mg²⁺ + HCO₃⁻

Like limestone but with magnesium (แมกนีเซียม). Many European "mineral waters" with notable magnesium come from dolomitic rock.คล้ายหินปูนแต่มีแมกนีเซียม (magnesium) ด้วย น้ำแร่ในยุโรปหลายยี่ห้อที่มีแมกนีเซียมสูงมาจากหินโดโลไมต์

Granite & sandstone (หินแกรนิต หินทราย)หินแกรนิตและหินทราย

Dissolve very slowly. Water stays soft and low in dissolved solids, often slightly acidic. Soft acidic water can corrode metal pipes and pick up copper or lead from plumbing.ละลายช้ามาก น้ำจึง อ่อน มีของแข็งละลายน้อย มักเป็นกรดเล็กน้อย น้ำอ่อนที่เป็นกรดอาจกัดกร่อนท่อโลหะ และละลายทองแดง (copper) หรือตะกั่ว (lead) จากระบบท่อออกมา

Salt layers & the coast (ชั้นเกลือ ชายฝั่ง)ชั้นเกลือและชายฝั่ง

Northeast Thailand sits on thick rock-salt formations, and some groundwater there is saline. Near coasts, heavy pumping lets seawater push inland under fresh groundwater (saltwater intrusion). Rivers can also turn brackish in the dry season when the sea pushes upstream.ภาคอีสานของไทยตั้งอยู่บนชั้นหินเกลือหนา น้ำบาดาลบางพื้นที่จึงเค็ม ใกล้ชายฝั่ง การสูบน้ำบาดาลมากเกินไปทำให้น้ำทะเลรุกเข้ามาใต้น้ำจืด (การรุกตัวของน้ำเค็ม saltwater intrusion) แม่น้ำก็อาจกร่อยในหน้าแล้งเมื่อน้ำทะเลหนุนขึ้นไป

Springs, artesian wells and hot springsน้ำพุ บ่อบาดาลน้ำพุ่ง และน้ำพุร้อน

Spring (น้ำพุ / น้ำผุด)น้ำพุ/น้ำผุด (Spring)

Where the water table meets the ground surface, often on a hillside or along a crack, groundwater flows out by itself.จุดที่ระดับน้ำใต้ดินตัดกับผิวดิน เช่น ไหล่เขาหรือแนวรอยแตก น้ำใต้ดินจะไหลออกมาเอง

Artesian (บาดาลน้ำพุ่ง)บาดาลน้ำพุ่ง (Artesian)

An aquifer sealed between clay or rock layers and recharged from higher ground is under pressure. A well drilled into it rises above the aquifer top, and flows at the surface if the pressure level is above ground (dashed line in the diagram above). Pressure says nothing about purity.ชั้นน้ำที่ถูกประกบด้วยดินเหนียวหรือหินและได้รับน้ำจากที่สูงจะมีแรงดัน เมื่อเจาะบ่อลงไป น้ำจะดันขึ้นสูงกว่าชั้นน้ำ และพุ่งออกผิวดินหากระดับแรงดันสูงกว่าพื้นดิน (เส้นประในภาพด้านบน) แรงดันไม่ได้บอกอะไรเรื่องความสะอาด

Hot spring (น้ำพุร้อน)น้ำพุร้อน (Thermal spring)

Rock gets hotter with depth, typically about 25–30 °C per kilometre. Water that circulates deep along faults returns warm, often carrying more dissolved minerals and gases such as hydrogen sulfide (H₂S, ไฮโดรเจนซัลไฟด์, the rotten-egg smell). Thailand has many, from Chiang Mai to Ranong.หินร้อนขึ้นตามความลึก โดยทั่วไปประมาณ 25–30 °C ต่อกิโลเมตร น้ำที่ไหลวนลงลึกตามรอยเลื่อนจะกลับขึ้นมาอุ่น มักพาแร่ธาตุและก๊าซละลายมามากขึ้น เช่น ไฮโดรเจนซัลไฟด์ (hydrogen sulfide, H₂S กลิ่นไข่เน่า) ไทยมีน้ำพุร้อนจำนวนมาก ตั้งแต่เชียงใหม่ถึงระนอง

Natural fizz (ซ่าตามธรรมชาติ)ความซ่าตามธรรมชาติ

Some springs are naturally carbonated by CO₂ rising from deep volcanic or metamorphic sources. Most sparkling water is carbonated by adding CO₂ at bottling. Chemically the gas is the same.น้ำพุบางแห่งซ่าเองเพราะ CO₂ ลอยขึ้นมาจากแหล่งภูเขาไฟหรือหินแปรลึก ๆ แต่น้ำโซดาส่วนใหญ่อัดก๊าซ CO₂ ตอนบรรจุ ในทางเคมีเป็นก๊าซชนิดเดียวกัน

Thai regional examples are documented groundwater issues used for teaching (for instance fluoride in parts of the north, arsenic around former tin-mining areas of Ron Phibun in Nakhon Si Thammarat, salinity in the northeast). They are not a statement about any particular well or household.ตัวอย่างในไทยเป็นปัญหาน้ำบาดาลที่มีการบันทึกไว้ ใช้เพื่อการเรียนรู้ (เช่น ฟลูออไรด์ในบางพื้นที่ภาคเหนือ สารหนูบริเวณเหมืองดีบุกเก่าที่ อ.ร่อนพิบูลย์ จ.นครศรีธรรมราช ความเค็มในภาคอีสาน) ไม่ได้หมายถึงบ่อหรือบ้านหลังใดโดยเฉพาะ

Names & labels · ชื่อเรียกน้ำชื่อเรียกน้ำ · Names

Four questions hide inside every water nameชื่อน้ำทุกชื่อซ่อนคำถามไว้สี่ข้อ

Water names are confusing because they answer different questions. "Spring" says where it came from. "RO" says what was done to it. "Hard" or "alkaline" describes what is in it. "Bottled" or "sparkling" says how it is sold. One bottle can be groundwater, RO-treated, remineralised and sparkling all at once.ชื่อน้ำสับสนเพราะแต่ละชื่อตอบคำถามคนละข้อ "น้ำพุ" บอกว่ามาจากไหน "RO" บอกว่าผ่านกระบวนการอะไร "กระด้าง" หรือ "ด่าง" บอกว่ามีอะไรอยู่ในน้ำ "บรรจุขวด" หรือ "โซดา" บอกว่าขายในรูปแบบไหน น้ำขวดเดียวอาจเป็นน้ำบาดาลที่ผ่าน RO เติมแร่กลับ และอัดโซดา พร้อมกันได้

Label decoder: pick a name to see which question it answersตัวถอดรหัสฉลาก: เลือกชื่อเพื่อดูว่าตอบคำถามข้อไหน

1 · Origin1 · แหล่งที่มา

2 · Treatment2 · การบำบัด

3 · Composition3 · องค์ประกอบ

4 · Presentation4 · รูปแบบการขาย/ใช้

Common names comparedเปรียบเทียบชื่อที่พบบ่อย

Nameชื่อ	Source or processแหล่ง/กระบวนการ	What sets its compositionอะไรกำหนดองค์ประกอบ	Typical treatmentการบำบัดที่พบ	What the label does not proveฉลากไม่ได้พิสูจน์อะไร	Useful checksควรตรวจอะไร
Natural mineral waterน้ำแร่ธรรมชาติ OC	A protected underground sourceแหล่งน้ำใต้ดินที่ได้รับการคุ้มครอง	The rock it passed through; composition should be stable over timeหินที่น้ำไหลผ่าน องค์ประกอบควรคงที่	Limited by law: e.g. removing unstable iron or sulfur, adding or removing CO₂จำกัดตามกฎหมาย เช่น แยกเหล็กหรือกำมะถันที่ไม่เสถียร เติม/แยก CO₂	Higher health value; that every listed mineral is in a useful amountว่าดีต่อสุขภาพกว่า หรือแร่ที่ระบุมีปริมาณมีนัยสำคัญ	Mineral table (mg/L), TDS, Thai FDA registration numberตารางแร่ธาตุ (มก./ล.) TDS เลขสารบบอาหาร อย.
Spring / source-named waterน้ำพุ / น้ำระบุแหล่ง O	Named natural sourceแหล่งธรรมชาติที่ระบุชื่อ	Local geologyธรณีวิทยาในพื้นที่	Filtration, disinfectionกรอง ฆ่าเชื้อ	Purity; that it was untreatedความบริสุทธิ์ หรือว่าไม่ผ่านการบำบัด	Source stated, producer, batchระบุแหล่ง ผู้ผลิต รุ่นการผลิต
Drinking water (purified)น้ำดื่ม (น้ำบริโภค) TP	Any suitable source: tap, well, surfaceแหล่งใดก็ได้ที่เหมาะสม เช่น ประปา บาดาล ผิวดิน	Mostly the treatment chosenส่วนใหญ่ขึ้นกับวิธีบำบัด	Sediment, carbon, RO or UF, UV or ozoneกรองตะกอน คาร์บอน RO หรือ UF ยูวีหรือโอโซน	Which treatment was usedว่าใช้วิธีบำบัดใด	Thai FDA number, seal, production dateเลข อย. ฝาปิดสนิท วันผลิต
RO (รีเวิร์สออสโมซิส) T	Pressure forces water through a dense membraneใช้แรงดันดันน้ำผ่านเยื่อกรองที่แน่นมาก	Very low minerals unless remineralisedแร่ธาตุต่ำมาก เว้นแต่เติมกลับ	Pre-filters, carbon, post-mineral cartridgeไส้กรองก่อน คาร์บอน ไส้เติมแร่	Safety, if membrane, storage tank or tap are contaminatedความปลอดภัย หากเยื่อกรอง ถังพัก หรือก๊อกปนเปื้อน	Microbial test at the tap; filter change recordตรวจจุลินทรีย์ที่ก๊อก บันทึกการเปลี่ยนไส้
Distilledน้ำกลั่น T	Boiled to vapour and condensedต้มเป็นไอแล้วควบแน่น	Almost no dissolved mineralsแทบไม่มีแร่ธาตุละลาย	——	That some volatile chemicals did not carry overว่าสารระเหยบางชนิดไม่ได้ติดมากับไอ	Intended use (lab, battery, drinking)วัตถุประสงค์ (แล็บ แบตเตอรี่ ดื่ม)
Hard / softน้ำกระด้าง / น้ำอ่อน C	Anyแหล่งใดก็ได้	Calcium + magnesium, as mg/L CaCO₃แคลเซียม + แมกนีเซียม หน่วย มก./ล. ในรูป CaCO₃	Softening (ion exchange), ROการทำน้ำอ่อน (แลกเปลี่ยนไอออน) RO	Safety either wayความปลอดภัย ไม่ว่าแบบไหน	Hardness test; scale on kettleตรวจความกระด้าง ตะกรันในกา
Alkalineน้ำด่าง C	Natural bicarbonate water, added minerals, or an ionizerน้ำที่มีไบคาร์บอเนตตามธรรมชาติ เติมแร่ หรือเครื่องทำน้ำด่าง	pH above 7; marketed often at 8–10pH สูงกว่า 7 ที่โฆษณามัก 8–10	Mineral addition, electrolysisเติมแร่ อิเล็กโทรลิซิส	Buffering capacity; any body-pH or health effectความสามารถในการต้านการเปลี่ยน pH หรือผลต่อ pH ร่างกาย/สุขภาพ	pH and alkalinity, ingredients listpH และค่าความเป็นด่าง ส่วนประกอบ
Electrolyzedน้ำอิเล็กโทรไลซ์ T	Electric current through water with dissolved ionsปล่อยกระแสไฟฟ้าผ่านน้ำที่มีไอออนละลาย	Input water and cell settings; cathode stream alkaline, anode stream acidicน้ำตั้งต้นและค่าตั้งเครื่อง ฝั่งขั้วลบเป็นด่าง ฝั่งขั้วบวกเป็นกรด	Ionizer machineเครื่องไอออไนเซอร์	Purification; health benefitว่าได้ทำให้น้ำสะอาด หรือดีต่อสุขภาพ	Input water quality, cleaning scheduleคุณภาพน้ำตั้งต้น การทำความสะอาดเครื่อง
Electrolyte-containingมีอิเล็กโทรไลต์ C	Any water or drink with dissolved saltsน้ำหรือเครื่องดื่มใดที่มีเกลือแร่ละลาย	Sodium, potassium, chloride, magnesium, calcium amountsปริมาณโซเดียม โพแทสเซียม คลอไรด์ แมกนีเซียม แคลเซียม	Mineral additionเติมแร่	That the amount matters for hydrationว่าปริมาณมากพอจะมีผลต่อการชดเชยน้ำ	mg per serving of Na and K; sugarมก. ต่อหน่วยบริโภคของ Na และ K น้ำตาล
Sparklingน้ำโซดา / น้ำซ่า CP	Natural CO₂ or added CO₂CO₂ ธรรมชาติหรือเติมเข้าไป	Dissolved CO₂ forms carbonic acid, pH ~4–5CO₂ ละลายเป็นกรดคาร์บอนิก pH ประมาณ 4–5	Carbonationอัดก๊าซ	Natural origin of the gasว่าก๊าซมาจากธรรมชาติ	"Naturally carbonated" vs "carbonated""ซ่าตามธรรมชาติ" กับ "เติมก๊าซ"
Hydrogen-richน้ำไฮโดรเจน C	H₂ gas dissolved by electrolysis, magnesium tablets or pressurisingละลายก๊าซ H₂ ด้วยอิเล็กโทรลิซิส เม็ดแมกนีเซียม หรืออัดแรงดัน	Saturation is only about 1.6 mg/L at normal pressure; gas escapes quickly once openedอิ่มตัวได้เพียงประมาณ 1.6 มก./ล. ที่ความดันปกติ ก๊าซหนีออกเร็วเมื่อเปิด	——	Concentration at the moment you drink; health effectความเข้มข้นตอนที่ดื่มจริง และผลต่อสุขภาพ	Stated H₂ in mg/L or ppm and how it was measuredระบุ H₂ เป็น มก./ล. หรือ ppm และวิธีวัด
"Oxygenated", "structured""เติมออกซิเจน" "น้ำโครงสร้าง" ?	Marketing claim categoryกลุ่มคำโฆษณา	Dissolved O₂ is real but small; lasting "structure" has no accepted physical evidenceO₂ ละลายมีจริงแต่น้อย "โครงสร้าง" ที่คงอยู่ไม่มีหลักฐานทางฟิสิกส์ที่ยอมรับ	——	Any of the claimed effectsผลใด ๆ ที่กล่าวอ้าง	Ask for the measurement and the human studyขอดูการวัดและงานวิจัยในคน

O = origin, T = treatment, C = composition, P = presentation. Legal definitions differ by country. In Thailand, packaged drinking water and natural mineral water are covered by separate Ministry of Public Health notifications; see chapter 8.O = แหล่งที่มา T = การบำบัด C = องค์ประกอบ P = รูปแบบ นิยามตามกฎหมายต่างกันในแต่ละประเทศ ในไทย น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทและน้ำแร่ธรรมชาติอยู่ใต้ประกาศกระทรวงสาธารณสุขคนละฉบับ ดูบทที่ 8

Alkaline, electrolyzed, electrolyte: three different wordsด่าง อิเล็กโทรไลซ์ อิเล็กโทรไลต์: สามคำ สามความหมาย

These sound alike and get mixed up in advertising. They describe different properties, and a water can have one without the others.สามคำนี้ฟังคล้ายกันและถูกใช้ปนกันในโฆษณา แต่บรรยายคุณสมบัติคนละอย่าง น้ำหนึ่งอาจมีคุณสมบัติหนึ่งโดยไม่มีอีกสองอย่างก็ได้

Alkaline = a pH numberด่าง = ตัวเลข pH

pH above 7 means fewer hydrogen ions than neutral water. It says nothing about how the water got there or what minerals it holds. Baking-soda water and an ionizer's output can both read pH 9.pH สูงกว่า 7 หมายถึงมีไฮโดรเจนไอออน (hydrogen ion) น้อยกว่าน้ำที่เป็นกลาง ไม่ได้บอกว่าน้ำกลายเป็นด่างได้อย่างไร หรือมีแร่อะไร น้ำผสมเบกกิ้งโซดากับน้ำจากเครื่องไอออไนเซอร์อาจวัดได้ pH 9 เท่ากัน

Electrolyzed = a processอิเล็กโทรไลซ์ = กระบวนการ

Electricity splits some water at two electrodes. Near the negative electrode (cathode) hydroxide and a little hydrogen gas form, so that stream is alkaline. Near the positive electrode (anode) the stream turns acidic; with salt present it also forms hypochlorous acid (กรดไฮโปคลอรัส), which is used as a sanitiser, not a drink.ไฟฟ้าแยกน้ำบางส่วนที่ขั้วไฟฟ้าสองขั้ว ใกล้ขั้วลบ (cathode) เกิดไฮดรอกไซด์ (hydroxide) และก๊าซไฮโดรเจนเล็กน้อย น้ำฝั่งนี้จึงเป็นด่าง ใกล้ขั้วบวก (anode) น้ำเป็นกรด และถ้ามีเกลือจะเกิดกรดไฮโปคลอรัส (hypochlorous acid) ซึ่งใช้เป็นน้ำยาฆ่าเชื้อ ไม่ใช่เครื่องดื่ม

Electrolyte = dissolved saltsอิเล็กโทรไลต์ = เกลือแร่ที่ละลาย

Electrolytes are minerals that split into charged ions in water: sodium (โซเดียม), potassium (โพแทสเซียม), chloride (คลอไรด์), magnesium, calcium. Almost all drinking water contains some. Coconut water is rich in potassium and also contains sugars, which is why it is called an "electrolyte drink". That makes it a food, not a type of drinking water.อิเล็กโทรไลต์ (electrolyte) คือแร่ธาตุที่แตกตัวเป็นไอออนมีประจุในน้ำ เช่น โซเดียม (sodium) โพแทสเซียม (potassium) คลอไรด์ (chloride) แมกนีเซียม แคลเซียม น้ำดื่มเกือบทุกชนิดมีอยู่บ้าง น้ำมะพร้าวมีโพแทสเซียมสูงและมีน้ำตาลด้วย จึงถูกเรียกว่า "เครื่องดื่มเกลือแร่" นั่นทำให้มันเป็นอาหาร ไม่ใช่ชนิดหนึ่งของน้ำดื่ม

Measuring quality · การวัดคุณภาพการวัดคุณภาพ · Quality

No single number means "good water"ไม่มีตัวเลขเดียวที่แปลว่า "น้ำดี"

Drinking-water quality has five separate dimensions. A water can pass one and fail another. Crystal-clear water can carry bacteria; cloudy water can be chemically harmless.คุณภาพน้ำดื่มมีห้ามิติที่แยกจากกัน น้ำอาจผ่านมิติหนึ่งแต่ไม่ผ่านอีกมิติ น้ำใสแจ๋วอาจมีแบคทีเรีย น้ำขุ่นอาจไม่มีสารเคมีอันตรายเลยก็ได้

1 Microbiological1 จุลชีววิทยา

Bacteria, viruses, protozoa. Causes illness within hours or days. The top priority in WHO guidance.แบคทีเรีย ไวรัส โปรโตซัว ทำให้ป่วยภายในชั่วโมงหรือวัน เป็นลำดับความสำคัญแรกในแนวทางของ WHO

2 Chemical2 เคมี

Arsenic, nitrate, lead, fluoride, pesticides, PFAS. Mostly a concern over months to years of exposure.สารหนู ไนเตรต ตะกั่ว ฟลูออไรด์ ยาฆ่าแมลง PFAS ส่วนใหญ่เป็นปัญหาเมื่อได้รับต่อเนื่องเป็นเดือนหรือปี

3 Physical3 กายภาพ

Turbidity, temperature, colour, particles. Affects treatment: particles can shield microbes from disinfection.ความขุ่น อุณหภูมิ สี อนุภาค มีผลต่อการบำบัด เพราะอนุภาคบังเชื้อจากการฆ่าเชื้อได้

4 Acceptability4 การยอมรับ

Taste, smell, staining, scale. Not directly harmful, but people stop drinking water they dislike and may switch to worse sources.รส กลิ่น คราบ ตะกรัน ไม่อันตรายโดยตรง แต่คนจะเลิกดื่มน้ำที่ไม่ชอบ และอาจหันไปใช้แหล่งที่แย่กว่า

5 Reliability5 ความสม่ำเสมอ

Is treatment, storage and delivery managed every day, or was the water only good on the day it was tested?การบำบัด การเก็บ และการจ่ายน้ำได้รับการดูแลทุกวันหรือไม่ หรือน้ำดีแค่วันที่ส่งตรวจ

Parameters you will see on reportsค่าที่จะเห็นในรายงานผลตรวจ

Parameterค่า	What it measuresวัดอะไร	Unit / methodหน่วย/วิธี	Why it mattersสำคัญอย่างไร	What it cannot tell youบอกอะไรไม่ได้	Guidance contextบริบทแนวทาง
pH	Hydrogen-ion activity, acid ↔ base, on a log scaleความเข้มข้นของไฮโดรเจนไอออน กรด ↔ ด่าง สเกลลอการิทึม	0–14, meter or strips0–14 เครื่องวัดหรือแถบ	Corrosion of pipes; chlorine works better below ~pH 8การกัดกร่อนท่อ คลอรีนทำงานดีกว่าที่ pH ต่ำกว่าประมาณ 8	Buffering, minerals, safetyการต้านการเปลี่ยน pH แร่ธาตุ ความปลอดภัย	WHO: no health-based value; operational range often ~6.5–8.5WHO: ไม่มีค่าทางสุขภาพ ช่วงใช้งานมัก ~6.5–8.5
Alkalinityความเป็นด่าง (Alkalinity)	Capacity to neutralise acid, mostly bicarbonateความสามารถในการสะเทินกรด ส่วนใหญ่จากไบคาร์บอเนต	mg/L as CaCO₃, titrationมก./ล. ในรูป CaCO₃ ไทเทรต	Stability of pH; taste; corrosion controlความเสถียรของ pH รส การควบคุมการกัดกร่อน	pH itself (water can be pH 9 with almost no alkalinity)ค่า pH (น้ำอาจ pH 9 แต่แทบไม่มีความเป็นด่าง)	Operational; no WHO health valueใช้ในการควบคุม ไม่มีค่าสุขภาพของ WHO
Hardnessความกระด้าง	Calcium + magnesiumแคลเซียม + แมกนีเซียม	mg/L as CaCO₃มก./ล. ในรูป CaCO₃	Scale, soap use, tasteตะกรัน การใช้สบู่ รส	All dissolved solids; contaminationของแข็งละลายทั้งหมด การปนเปื้อน	USGS: soft <60, moderate 60–120, hard 120–180, very hard >180USGS: อ่อน <60 ปานกลาง 60–120 กระด้าง 120–180 กระด้างมาก >180
Conductivity (EC)การนำไฟฟ้า (EC)	How well ions carry currentไอออนนำไฟฟ้าได้ดีแค่ไหน	µS/cm	Quick overall ion level; sudden change = something changedดูระดับไอออนรวมได้เร็ว ถ้าเปลี่ยนกะทันหัน = มีอะไรเปลี่ยน	Which ions; anything uncharged (most organics, microbes)ว่าเป็นไอออนอะไร และสิ่งที่ไม่มีประจุ (สารอินทรีย์ส่วนใหญ่ จุลินทรีย์)	Screening onlyใช้คัดกรองเท่านั้น
TDS	Total dissolved solidsของแข็งละลายทั้งหมด	mg/L. Lab: dry and weigh. Pocket meter: estimated from EC × ~0.5–0.7มก./ล. แล็บ: ระเหยแห้งแล้วชั่ง เครื่องพกพา: คำนวณจาก EC × ~0.5–0.7	Taste: WHO notes <300 mg/L excellent, >1,200 unacceptableรส: WHO ระบุ <300 มก./ล. ดีมาก >1,200 ไม่เป็นที่ยอมรับ	Safety. Low TDS is not proof of clean waterความปลอดภัย TDS ต่ำไม่ได้พิสูจน์ว่าน้ำสะอาด	WHO: acceptability, no health valueWHO: ด้านการยอมรับ ไม่มีค่าสุขภาพ
Turbidityความขุ่น	Light scattered by particlesแสงที่กระเจิงจากอนุภาค	NTU, turbidimeterNTU เครื่องวัดความขุ่น	Particles shelter microbes from chlorine and UVอนุภาคเป็นที่หลบของเชื้อจากคลอรีนและยูวี	Microbial or chemical safety directlyความปลอดภัยทางจุลินทรีย์หรือเคมีโดยตรง	WHO: ideally <1 NTU for effective disinfectionWHO: ควร <1 NTU เพื่อให้ฆ่าเชื้อได้ดี
Free chlorineคลอรีนอิสระคงเหลือ	Disinfectant still active in the waterสารฆ่าเชื้อที่ยังทำงานอยู่ในน้ำ	mg/L, DPD colour testมก./ล. ชุดทดสอบสี DPD	Protects water on its way through pipes and tanksปกป้องน้ำระหว่างทางในท่อและถัง	Whether microbes are absentว่าไม่มีเชื้อ	WHO health value 5 mg/L; ≥0.2 mg/L at delivery is a common targetWHO ค่าสุขภาพ 5 มก./ล. เป้าหมายทั่วไป ≥0.2 มก./ล. ที่จุดส่งน้ำ
E. coli	Indicator of faecal contaminationตัวบ่งชี้การปนเปื้อนอุจจาระ	per 100 mL, culture or enzyme testต่อ 100 มล. เพาะเชื้อหรือทดสอบเอนไซม์	Signals pathogens may be presentบอกว่าอาจมีเชื้อก่อโรค	Viruses and protozoa reliably; a single clean result is a snapshotไวรัสและโปรโตซัวได้แน่นอน ผลดีครั้งเดียวคือภาพนิ่ง	WHO: must not be detectable in any 100 mL sampleWHO: ต้องตรวจไม่พบในตัวอย่าง 100 มล. ใด ๆ
Dissolved oxygenออกซิเจนละลาย	O₂ gas dissolved in waterก๊าซ O₂ ที่ละลายในน้ำ	mg/L, probeมก./ล. หัววัด	Taste ("flat" when low), corrosion, iron behaviourรส (จืดชืดเมื่อต่ำ) การกัดกร่อน พฤติกรรมของเหล็ก	Any health benefit from drinking itประโยชน์ต่อสุขภาพจากการดื่ม	No WHO health valueไม่มีค่าสุขภาพของ WHO

Sources: WHO Guidelines for drinking-water quality, 4th ed. incl. 1st–3rd addenda (2026); USGS hardness classification. ppm ≈ mg/L only for dilute water at normal density.แหล่ง: WHO Guidelines for drinking-water quality ฉบับที่ 4 รวมภาคผนวก 1–3 (2026) การจำแนกความกระด้างของ USGS ppm ≈ มก./ล. เฉพาะน้ำเจือจางที่ความหนาแน่นปกติ

What a pocket TDS meter can and cannot tell youเครื่องวัด TDS แบบพกพาบอกอะไรได้ และบอกอะไรไม่ได้

120

TDS · ppm (mg/L)

Move the reading

เลื่อนค่าที่อ่านได้

It might suggest:อาจบ่งชี้ได้ว่า:

It cannot detect, at any reading:ตรวจไม่ได้ ไม่ว่าค่าจะเป็นเท่าไร:

bacteria, viruses, protozoaแบคทีเรีย ไวรัส โปรโตซัว
which ions are presentว่ามีไอออนชนิดใด
lead, arsenic at harmful µg/L levelsตะกั่ว สารหนู ในระดับ µg/L ที่เป็นอันตราย
pesticides, solvents, PFASยาฆ่าแมลง ตัวทำละลาย PFAS
micro- and nanoplasticsไมโครและนาโนพลาสติก
whether the filter is still working on thoseว่าไส้กรองยังกรองสารเหล่านั้นได้อยู่หรือไม่

Arsenic matters at 10 µg/L, which is 0.01 mg/L. That is far below what a TDS meter can resolve. A "0 ppm" reading after RO shows the membrane is removing ions, which is useful for maintenance, but it is not a safety test. The same goes for pH, ORP (oxidation-reduction potential) and clear appearance.

สารหนูมีความสำคัญที่ระดับ 10 µg/L หรือ 0.01 มก./ล. ซึ่งต่ำกว่าที่เครื่องวัด TDS แยกแยะได้มาก ค่า "0 ppm" หลังกรอง RO แสดงว่าเยื่อกรองยังกำจัดไอออนได้ ใช้ดูการบำรุงรักษาได้ แต่ไม่ใช่การตรวจความปลอดภัย เช่นเดียวกับค่า pH ค่า ORP (ศักย์ออกซิเดชัน-รีดักชัน) และความใสที่ตาเห็น

Hazards in proportion · อันตรายตามสัดส่วนอันตรายตามสัดส่วน · Hazards

Detected is not the same as dangerousตรวจพบ ไม่ได้แปลว่าอันตราย

A hazard (สิ่งคุกคาม) is something that could cause harm. Risk (ความเสี่ยง) is how likely harm is, given how much is present, how much you take in, for how long, and who you are. Modern labs can detect many substances at parts per trillion. Detection is information; whether it matters depends on concentration compared with a health-based value, and on exposure over time.สิ่งคุกคาม (hazard) คือสิ่งที่อาจก่ออันตราย ความเสี่ยง (risk) คือโอกาสที่จะเกิดอันตรายจริง ขึ้นกับว่ามีอยู่มากเท่าไร ได้รับเข้าไปเท่าไร นานแค่ไหน และเป็นใคร ห้องแล็บสมัยใหม่ตรวจสารได้ถึงระดับส่วนในล้านล้านส่วน การตรวจพบเป็นข้อมูล ส่วนจะสำคัญหรือไม่ขึ้นกับความเข้มข้นเทียบกับค่าทางสุขภาพ และการได้รับสัมผัสในระยะยาว

"Not detected" also needs reading carefully. It means "below this lab's detection limit, for the substances on this panel." A report that did not test for arsenic says nothing about arsenic."ตรวจไม่พบ" ก็ต้องอ่านให้ดี หมายถึง "ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจของแล็บนี้ สำหรับสารที่อยู่ในรายการตรวจนี้" รายงานที่ไม่ได้ตรวจสารหนูก็ไม่ได้บอกอะไรเรื่องสารหนูเลย

Units that are easy to mix upหน่วยที่สับสนง่าย

1 mg/L = 1,000 µg/L
1 µg/L = 1,000 ng/L
mg/L ≈ ppm · µg/L ≈ ppb · ng/L ≈ pptมก./ล. ≈ ppm · ไมโครกรัม/ล. ≈ ppb · นาโนกรัม/ล. ≈ ppt
particles/L counts objects, not massอนุภาค/ล. นับจำนวนชิ้น ไม่ใช่น้ำหนัก

Hazardสิ่งคุกคาม	Where it comes fromมาจากไหน	Time scaleระยะเวลา	WHO guideline valueค่าแนวทาง WHO	Notesหมายเหตุ
Pathogensเชื้อก่อโรค	Sewage, animals, broken pipes, dirty tanksน้ำเสีย สัตว์ ท่อแตก ถังสกปรก	hours–daysชั่วโมง–วัน	E. coli not detectable /100 mLE. coli ตรวจไม่พบ /100 มล.	The most important drinking-water risk worldwideความเสี่ยงของน้ำดื่มที่สำคัญที่สุดทั่วโลก
Arsenic (สารหนู)สารหนู (Arsenic)	Natural rock, miningหินตามธรรมชาติ เหมืองแร่	yearsปี	10 µg/L (provisional)(ชั่วคราว)	Groundwater issue; tasteless, invisibleปัญหาน้ำบาดาล ไม่มีรส มองไม่เห็น
Fluoride (ฟลูออไรด์)ฟลูออไรด์ (Fluoride)	Natural mineralsแร่ธาตุตามธรรมชาติ	yearsปี	1.5 mg/L	Small amounts protect teeth; excess marks teeth and bonesปริมาณน้อยช่วยฟัน ถ้ามากเกินทำให้ฟันตกกระและกระทบกระดูก
Nitrate (ไนเตรต)ไนเตรต (Nitrate)	Fertiliser, septic tanksปุ๋ย บ่อเกรอะ	short-term for infantsระยะสั้นในทารก	50 mg/L as NO₃⁻50 มก./ล. ในรูป NO₃⁻	Risk for bottle-fed babies; boiling concentrates itเสี่ยงในทารกที่กินนมผง การต้มทำให้เข้มข้นขึ้น
Lead (ตะกั่ว)ตะกั่ว (Lead)	Old pipes, solder, some fittingsท่อเก่า ตะกั่วบัดกรี ข้อต่อบางชนิด	months–yearsเดือน–ปี	10 µg/L (provisional; no known safe level)(ชั่วคราว ไม่มีระดับที่ปลอดภัยแน่ชัด)	Usually added inside the building, not at the plantมักเกิดในอาคาร ไม่ใช่ที่โรงผลิตน้ำ
Copper (ทองแดง)ทองแดง (Copper)	Copper pipes, vessels; acidic waterท่อทองแดง ภาชนะ น้ำที่เป็นกรด	hours (stomach upset)ชั่วโมง (ปวดท้อง)	2 mg/L	Essential nutrient, harmful in excessสารอาหารจำเป็น แต่มากเกินเป็นอันตราย
Iron, manganeseเหล็ก แมงกานีส	Groundwater, old pipesน้ำบาดาล ท่อเก่า	staining, tasteคราบ รส	Mn 80 µg/L (provisional, 2022); iron: taste/staining onlyMn 80 µg/L (ชั่วคราว 2022) เหล็ก: ด้านรส/คราบเท่านั้น	Brown or black stains; metallic tasteคราบน้ำตาลหรือดำ รสโลหะ
Disinfection by-productsสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อ	Chlorine reacting with organic matterคลอรีนทำปฏิกิริยากับสารอินทรีย์	yearsปี	e.g. chloroform 300 µg/Lเช่น คลอโรฟอร์ม 300 µg/L	WHO: never compromise disinfection to avoid themWHO: ห้ามลดการฆ่าเชื้อเพื่อเลี่ยงสารเหล่านี้
PFAS	Industrial "forever chemicals"สารเคมีอุตสาหกรรม "สารเคมีตลอดกาล"	yearsปี	Provisional values proposed; not added in the 2026 addendum; under review for the 5th editionมีการเสนอค่าชั่วคราว แต่ไม่ได้เพิ่มในภาคผนวกปี 2026 อยู่ระหว่างทบทวนสำหรับฉบับที่ 5	Relevance depends on nearby industry and sourceความเกี่ยวข้องขึ้นกับอุตสาหกรรมใกล้เคียงและแหล่งน้ำ
Salinityความเค็ม	Salt rock, seawater intrusionหินเกลือ น้ำทะเลรุก	tasteรส	No health value; taste threshold for chloride ~200–300 mg/Lไม่มีค่าสุขภาพ เกณฑ์รสของคลอไรด์ ~200–300 มก./ล.	Relevant for people on sodium restrictionเกี่ยวข้องกับผู้ที่ต้องจำกัดโซเดียม
Micro/nanoplasticsไมโคร/นาโนพลาสติก	Bottles, caps, pipes, environmentขวด ฝา ท่อ สิ่งแวดล้อม	unknownยังไม่ทราบ	No guideline valueไม่มีค่าแนวทาง	WHO (2019, 2022): evidence insufficient to judge health risk; better methods neededWHO (2019, 2022): หลักฐานไม่พอประเมินความเสี่ยง ต้องการวิธีวัดที่ดีขึ้น

Values: WHO GDWQ 4th ed. as compiled to 2026; manganese from the 2022 second addendum. These are WHO guideline values for risk management, not automatically Thai legal limits.ค่า: WHO GDWQ ฉบับที่ 4 ณ ปี 2026 แมงกานีสจากภาคผนวกที่ 2 ปี 2022 เป็นค่าแนวทางเพื่อการบริหารความเสี่ยงของ WHO ไม่ได้เป็นค่ามาตรฐานตามกฎหมายไทยโดยอัตโนมัติ

Plastic in bottled water: why two studies disagree by a factor of 700พลาสติกในน้ำขวด: ทำไมสองงานวิจัยต่างกันถึง 700 เท่า

	Mason et al. 2018	Qian et al. 2024
Journalวารสาร	Frontiers in Chemistry · 10.3389/fchem.2018.00407	PNAS · 10.1073/pnas.2300582121
Samplesตัวอย่าง	259 bottles, 11 brands, 9 countries259 ขวด 11 ยี่ห้อ 9 ประเทศ	3 popular US brands3 ยี่ห้อยอดนิยมในสหรัฐ
Methodวิธี	Nile Red dye under fluorescence; FTIR for >100 µmย้อมสี Nile Red ส่องเรืองแสง ยืนยันด้วย FTIR สำหรับ >100 µm	Stimulated Raman scattering (SRS) imaging, single-particle chemical IDภาพ SRS (stimulated Raman scattering) ระบุชนิดทีละอนุภาค
Smallest size countedขนาดเล็กสุดที่นับ	~6.5 µm	~100 nm (0.1 µm)~100 นาโนเมตร (0.1 µm)
Resultผล	Mean ~325 particles/L (10.4/L confirmed >100 µm)เฉลี่ย ~325 อนุภาค/ล. (ยืนยันแล้ว 10.4/ล. สำหรับ >100 µm)	~240,000 particles/L, about 90% nanoplastics~240,000 อนุภาค/ล. ประมาณ 90% เป็นนาโนพลาสติก
What it showsแสดงอะไร	The jump is mainly because the newer method can see far smaller particles, which are far more numerous. It does not show bottled water got 700 times worse, and particle counts are not health outcomes. Neither study measured effects on people.ตัวเลขที่ต่างกันมากเป็นเพราะวิธีใหม่มองเห็นอนุภาคที่เล็กกว่ามาก และอนุภาคเล็กมีจำนวนมากกว่ามาก ไม่ได้แสดงว่าน้ำขวดแย่ลง 700 เท่า และจำนวนอนุภาคไม่ใช่ผลต่อสุขภาพ ทั้งสองงานไม่ได้วัดผลต่อคน

How treatment works · การบำบัดน้ำการบำบัดน้ำ · Treatment

Remove, inactivate, adsorb, exchangeแยกออก ทำให้หมดฤทธิ์ ดูดซับ แลกเปลี่ยน

Each treatment does a different job. Softening is not sterilising. Removing chlorine taste is not removing lead. Killing bacteria is not removing dissolved chemicals. The right question is always: which treatment, for which problem, proven how?การบำบัดแต่ละวิธีทำงานต่างกัน การทำน้ำอ่อนไม่ใช่การฆ่าเชื้อ การกำจัดกลิ่นคลอรีนไม่ใช่การกำจัดตะกั่ว การฆ่าแบคทีเรียไม่ใช่การกำจัดสารเคมีที่ละลาย คำถามที่ถูกเสมอคือ วิธีไหน สำหรับปัญหาอะไร พิสูจน์อย่างไร

Size scale: what is in water, and what each filter is built to stopสเกลขนาด: สิ่งที่อยู่ในน้ำ และขนาดที่ไส้กรองแต่ละแบบออกแบบมาให้กั้น

Log scale: each step is ten times larger. Ranges are typical, compiled from standard water-treatment references; real products vary. A "0.01 µm" UF label does not by itself prove virus removal: pore ratings may be nominal (average) rather than absolute (largest), membranes can leak at seals, and only a performance test of that product shows actual removal.

สเกลลอการิทึม: แต่ละช่องใหญ่ขึ้นสิบเท่า ช่วงขนาดเป็นค่าทั่วไปจากตำราการบำบัดน้ำ ผลิตภัณฑ์จริงแตกต่างกัน ฉลาก UF "0.01 ไมครอน" เพียงอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่ากำจัดไวรัสได้ เพราะขนาดรูอาจเป็นค่าเฉลี่ย (nominal) ไม่ใช่ค่าสูงสุด (absolute) เยื่อกรองอาจรั่วที่ซีล และมีเพียงผลทดสอบสมรรถนะของผลิตภัณฑ์นั้นเท่านั้นที่บอกการกำจัดจริง

Which process for which problemวิธีไหน สำหรับปัญหาอะไร

Choose a concern. The labels describe what a process type can do under proper conditions. A specific product only counts if its certification or test report lists that exact claim.เลือกปัญหาที่กังวล ป้ายบอกว่ากระบวนการแบบนั้น "ทำได้" ภายใต้เงื่อนไขที่ถูกต้อง ผลิตภัณฑ์แต่ละรุ่นจะนับได้ก็ต่อเมื่อใบรับรองหรือรายงานผลทดสอบระบุข้อกล่าวอ้างนั้นตรง ๆ

can addressจัดการได้ dependsขึ้นกับเงื่อนไข not designed for itไม่ได้ออกแบบมาเพื่อสิ่งนี้ can make it worseอาจทำให้แย่ลง

The processes in detailรายละเอียดแต่ละกระบวนการ

Processกระบวนการ	Mechanismกลไก	Targets (under specified conditions)เป้าหมาย (ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด)	Limitationsข้อจำกัด	Maintenanceการดูแล	How it is verifiedตรวจสอบอย่างไร
Coagulation, settling, sand filtrationการตกตะกอน กรองทราย	Chemicals clump fine particles; they settle or get caught in sandสารเคมีทำให้อนุภาคเล็กจับกันเป็นก้อน แล้วตกตะกอนหรือติดในทราย	Turbidity, many microbes, some metalsความขุ่น เชื้อจำนวนมาก โลหะบางชนิด	Not a final barrier for pathogens on its ownไม่ใช่ด่านสุดท้ายสำหรับเชื้อโรคหากใช้เดี่ยว	Backwashing, dosing controlล้างย้อน ควบคุมการเติมสาร	Turbidity monitoring at the plantติดตามความขุ่นที่โรงผลิต
Sediment cartridgeไส้กรองตะกอน (PP)	Physical strainingกรองทางกายภาพ	Sand, rust, visible particlesทราย สนิม อนุภาคที่เห็นได้	Dissolved anything; most microbesสิ่งที่ละลาย เชื้อส่วนใหญ่	Replace when pressure drops or it discoloursเปลี่ยนเมื่อแรงดันตกหรือเปลี่ยนสี	Micron rating (often nominal)ค่าไมครอน (มักเป็น nominal)
Activated carbonถ่านกัมมันต์ (Activated carbon)	Adsorption: molecules stick to a huge internal surface. Also reacts with chlorineการดูดซับ: โมเลกุลเกาะบนพื้นผิวภายในจำนวนมหาศาล และทำปฏิกิริยากับคลอรีน	Chlorine taste/odour; some organics, pesticides, PFAS; lead only with special mediaรส/กลิ่นคลอรีน สารอินทรีย์บางชนิด ยาฆ่าแมลง PFAS ตะกั่วเฉพาะสูตรพิเศษ	Saturates and then breaks through; can grow bacteria; does not remove most minerals, nitrate or fluorideอิ่มตัวแล้วสารจะทะลุผ่าน อาจมีแบคทีเรียเจริญ ไม่กำจัดแร่ส่วนใหญ่ ไนเตรต หรือฟลูออไรด์	Replace by rated litres or time, whichever firstเปลี่ยนตามลิตรที่กำหนดหรือเวลา แล้วแต่อะไรถึงก่อน	Specific reduction claims (e.g. NSF/ANSI 42 vs 53)ข้อกล่าวอ้างการลดเฉพาะสาร (เช่น NSF/ANSI 42 vs 53)
Ion exchange / softenerเรซินแลกเปลี่ยนไอออน / เครื่องทำน้ำอ่อน	Resin swaps calcium and magnesium for sodium (or other ions)เรซินแลกแคลเซียมและแมกนีเซียมกับโซเดียม (หรือไอออนอื่น)	Hardness; special resins for nitrate or some metalsความกระด้าง เรซินพิเศษสำหรับไนเตรตหรือโลหะบางชนิด	Does not disinfect; adds sodiumไม่ฆ่าเชื้อ เพิ่มโซเดียม	Salt regeneration, drainฟื้นสภาพด้วยเกลือ ต้องมีท่อระบาย	Hardness before/afterวัดความกระด้างก่อน/หลัง
Ultrafiltration (UF)อัลตราฟิลเตรชัน (UF)	Membrane straining at ~0.01–0.1 µm, low pressureเยื่อกรองขนาด ~0.01–0.1 µm ใช้แรงดันต่ำ	Particles, bacteria, protozoa; viruses only if testedอนุภาค แบคทีเรีย โปรโตซัว ไวรัสเฉพาะเมื่อผ่านการทดสอบ	Keeps minerals and most dissolved chemicalsแร่ธาตุและสารเคมีที่ละลายส่วนใหญ่ผ่านได้	Flushing; membrane replacement; integrityชะล้าง เปลี่ยนเยื่อกรอง ตรวจความสมบูรณ์	Log-reduction test of the productผลทดสอบการลดลงแบบ log ของผลิตภัณฑ์
Reverse osmosis (RO)รีเวิร์สออสโมซิส (RO)	Pressure pushes water through a dense membrane; dissolved ions are rejected by diffusion and charge, not a simple sieveแรงดันดันน้ำผ่านเยื่อหนาแน่น ไอออนถูกกั้นด้วยกลไกการแพร่และประจุ ไม่ใช่ตะแกรงธรรมดา	Most dissolved salts, nitrate, fluoride, arsenic, lead, PFASเกลือที่ละลายส่วนใหญ่ ไนเตรต ฟลูออไรด์ สารหนู ตะกั่ว PFAS	Reject water to drain; removes minerals; storage tank can recontaminateมีน้ำทิ้ง กำจัดแร่ด้วย ถังพักอาจปนเปื้อนซ้ำ	Pre-filters, membrane, sanitising the tankไส้กรองก่อน เยื่อ RO ล้างฆ่าเชื้อถังพัก	NSF/ANSI 58 with listed reductions; TDS in vs outNSF/ANSI 58 ที่ระบุสาร TDS ก่อน/หลัง
UV lightแสงยูวี (UV)	Damages microbial DNA so they cannot reproduce (inactivation)ทำลาย DNA ของเชื้อจนแพร่พันธุ์ไม่ได้ (ทำให้หมดฤทธิ์)	Bacteria, viruses, protozoa at the right doseแบคทีเรีย ไวรัส โปรโตซัว เมื่อได้ปริมาณรังสีที่ถูกต้อง	Needs clear water; no lasting protection downstream; no chemical removalต้องใช้น้ำใส ไม่มีฤทธิ์คงค้าง ไม่กำจัดสารเคมี	Lamp replacement, sleeve cleaningเปลี่ยนหลอด ล้างปลอกแก้ว	Validated dose (mJ/cm²), UV sensorปริมาณรังสีที่ผ่านการรับรอง (mJ/cm²) เซ็นเซอร์ยูวี
Chlorineคลอรีน	Oxidises microbes; leaves a residualออกซิไดซ์เชื้อ และมีฤทธิ์คงค้าง	Bacteria, viruses; protects pipes and tanksแบคทีเรีย ไวรัส ปกป้องท่อและถัง	Weak against Cryptosporidium; taste; by-productsอ่อนต่อคริปโตสปอริเดียม รส สารพลอยได้	Dose controlควบคุมปริมาณ	Free chlorine testตรวจคลอรีนอิสระ
Boilingการต้ม	Heat inactivates microbesความร้อนทำให้เชื้อหมดฤทธิ์	Pathogens (a rolling boil)เชื้อก่อโรค (ต้มจนเดือดพล่าน)	Concentrates nitrate, arsenic, lead as water evaporatesทำให้ไนเตรต สารหนู ตะกั่ว เข้มข้นขึ้นเมื่อน้ำระเหย	Clean storage afterwardsเก็บในภาชนะสะอาดหลังต้ม	——
Distillationการกลั่น	Evaporate and condenseระเหยแล้วควบแน่น	Salts, metals, microbesเกลือ โลหะ เชื้อโรค	Some volatile organics carry over; energy-hungryสารอินทรีย์ระเหยบางชนิดติดไปด้วย ใช้พลังงานมาก	Descalingขจัดตะกรัน	Conductivity of productวัดการนำไฟฟ้าของน้ำที่ได้
Remineralisationการเติมแร่กลับ	Dissolving calcite or dosing minerals after RO or desalinationละลายแคลไซต์หรือเติมแร่หลัง RO หรือการแยกเกลือ	Taste, pipe stabilityรส ความเสถียรของท่อ	Minor nutritional role vs foodบทบาทด้านโภชนาการน้อยเมื่อเทียบกับอาหาร	Cartridge replacementเปลี่ยนไส้	Hardness / alkalinity afterวัดความกระด้าง/ความเป็นด่างหลังเติม

Do not judge a filter byอย่าตัดสินเครื่องกรองจาก

the number of stages, the words "medical grade", the wattage, the names of the media inside, or the brand. Judge it by verified reduction claims for the contaminants your water actually has, plus whether you can maintain it.

จำนวนขั้นตอนการกรอง คำว่า "เกรดการแพทย์" กำลังไฟ ชื่อสารกรองข้างใน หรือแบรนด์ ให้ตัดสินจากข้อกล่าวอ้างการลดสารที่ได้รับการยืนยัน สำหรับสารที่มีอยู่จริงในน้ำของเรา และดูว่าเราดูแลรักษามันได้หรือไม่

Supply to glass · จากระบบประปาถึงแก้วจากระบบประปาถึงแก้ว · Distribution

Good water can go bad on the last few metresน้ำดีอาจเสียได้ในไม่กี่เมตรสุดท้าย

A utility's report describes water leaving its plant and at its sampling points. It does not measure your tank, your pipes or your filter outlet. Tap each stop to see what can change and who checks it.รายงานของการประปาบอกคุณภาพน้ำที่ออกจากโรงผลิตและที่จุดเก็บตัวอย่างของเขา ไม่ได้วัดถัง ท่อ หรือน้ำที่ออกจากเครื่องกรองในบ้านเรา แตะแต่ละจุดเพื่อดูว่าอะไรเปลี่ยนได้ และใครเป็นผู้ตรวจ

If you want to test: sample where the water changesถ้าจะส่งตรวจ: เก็บตัวอย่างตรงจุดที่น้ำเปลี่ยน

A · Incoming supplyA · น้ำเข้าบ้าน

Before any tank or filter. Shows what arrives.ก่อนถังหรือเครื่องกรองใด ๆ บอกว่าน้ำที่มาถึงเป็นอย่างไร

B · Tank outletB · ทางออกถังพัก

Shows what storage did: lost chlorine, sediment, growth.บอกผลของการพักน้ำ: คลอรีนหาย ตะกอน เชื้อเจริญ

C · The tap you drink fromC · ก๊อกที่ใช้ดื่มจริง

After plumbing and any purifier. This is what you actually drink.หลังท่อและเครื่องกรอง นี่คือน้ำที่ดื่มจริง

Practical points: choose an accredited laboratory (ISO/IEC 17025) and ask it which tests fit your question and source. Microbial samples need sterile bottles from the lab, usually containing a chemical to neutralise chlorine, kept cool and delivered within the time the lab specifies, often the same day. Metals such as lead depend on whether you sample the first water after overnight standing or after flushing; ask which the lab wants. This guide does not set a universal panel, price or schedule.ข้อปฏิบัติ: เลือกห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรอง (ISO/IEC 17025) และถามว่าการตรวจรายการใดเหมาะกับคำถามและแหล่งน้ำของเรา ตัวอย่างตรวจเชื้อต้องใช้ขวดปลอดเชื้อจากแล็บ ซึ่งมักมีสารทำลายคลอรีนอยู่ เก็บเย็น และส่งภายในเวลาที่แล็บกำหนด มักเป็นวันเดียวกัน ค่าโลหะอย่างตะกั่วขึ้นกับว่าเก็บน้ำแรกหลังค้างคืนหรือหลังปล่อยน้ำทิ้ง ให้ถามแล็บว่าต้องการแบบไหน คู่มือนี้ไม่ได้กำหนดรายการตรวจ ราคา หรือรอบการตรวจที่ใช้ได้กับทุกกรณี

Bottled, refill machine or home filter?น้ำขวด ตู้น้ำหยอดเหรียญ หรือเครื่องกรองที่บ้าน?

	Traceabilityการตรวจสอบย้อนกลับ	Who maintains itใครดูแล	Typical weak pointจุดอ่อนที่พบบ่อย	What to look forควรดูอะไร
Sealed bottled waterน้ำบรรจุขวดปิดสนิท	Registered producer, batch, dateผู้ผลิตจดทะเบียน รุ่น วันที่	Factory under GMP and FDA rulesโรงงานภายใต้ GMP และข้อกำหนด อย.	Heat and sunlight during storage; small producers varyความร้อนและแดดระหว่างเก็บ ผู้ผลิตรายเล็กมีคุณภาพหลากหลาย	Thai FDA number (13 digits), intact seal, stored out of sunเลขสารบบอาหาร 13 หลัก ฝาไม่ถูกเปิด เก็บพ้นแดด
Refill vending machineตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ	Low; depends on operator recordsต่ำ ขึ้นกับบันทึกของผู้ประกอบการ	Operator; local authority oversightผู้ประกอบการ ท้องถิ่นกำกับดูแล	Overdue filters, dirty nozzle, your own containerไส้กรองเกินกำหนด หัวจ่ายสกปรก ภาชนะของเราเอง	Displayed licence and filter-change record, clean nozzle and cabinetใบอนุญาตและบันทึกการเปลี่ยนไส้ที่ติดไว้ หัวจ่ายและตู้สะอาด
Home purifierเครื่องกรองในบ้าน	You know the source; you hold the recordsรู้แหล่งน้ำ ถือบันทึกเอง	Youตัวเราเอง	Overdue cartridges, bacterial growth in carbon and tanksไส้กรองเกินอายุ เชื้อเจริญในคาร์บอนและถังพัก	Certified claims for your problem; cartridge supply; service nearbyใบรับรองตรงกับปัญหา ไส้กรองหาซื้อได้ มีศูนย์บริการใกล้

Labels, certificates, rules · ฉลาก ใบรับรอง กฎหมายฉลาก ใบรับรอง กฎหมาย · Claims

How much is a claim worth?ข้อกล่าวอ้างหนึ่งมีน้ำหนักแค่ไหน?

Filter marketing mixes very different kinds of evidence. From strongest to weakest:โฆษณาเครื่องกรองมักผสมหลักฐานที่มีน้ำหนักต่างกันมาก เรียงจากแข็งแรงที่สุดไปอ่อนที่สุด:

Full-system certificationทั้งระบบได้รับการรับรอง — the exact model and cartridge appear in the certifier's public listing, with each contaminant reduction named.รุ่นและไส้กรองที่ตรงกันปรากฏในฐานข้อมูลสาธารณะของผู้รับรอง พร้อมชื่อสารที่ลดได้แต่ละตัว

Independent lab reportรายงานจากแล็บอิสระ — a named, accredited lab tested this product; check the date, method, challenge concentration and which unit was tested.แล็บที่ระบุชื่อและได้รับการรับรองทดสอบผลิตภัณฑ์นี้ ตรวจวันที่ วิธี ความเข้มข้นที่ทดสอบ และหน่วยที่ทดสอบ

Certified component or materialรับรองเฉพาะชิ้นส่วนหรือวัสดุ — e.g. the plastic is safe for water contact (NSF/ANSI 61) or one cartridge is certified, but not the whole system's performance.เช่น พลาสติกปลอดภัยเมื่อสัมผัสน้ำ (NSF/ANSI 61) หรือไส้กรองหนึ่งชิ้นได้รับรอง แต่ไม่ใช่สมรรถนะของทั้งระบบ

"Tested to" a standard"ทดสอบตาม" มาตรฐาน — the maker says it followed a method; no certifier audits the claim.ผู้ผลิตบอกว่าทำตามวิธี แต่ไม่มีผู้รับรองตรวจสอบ

Logo or seller's statementโลโก้หรือคำพูดผู้ขาย — unverifiable until you find it in an official listing.ตรวจสอบไม่ได้จนกว่าจะพบในฐานข้อมูลทางการ

NSF/ANSI standards: numbers are categories, not rankingsมาตรฐาน NSF/ANSI: ตัวเลขคือหมวด ไม่ใช่อันดับ

Standardมาตรฐาน	Coversครอบคลุม	Read carefullyข้อควรอ่าน
42	Aesthetic effects: chlorine taste and odour, particulatesด้านความสวยงาม: รส/กลิ่นคลอรีน อนุภาค	Not a health-contaminant claimไม่ใช่การลดสารที่มีผลต่อสุขภาพ
53	Health effects: e.g. lead, cysts, VOCs, some PFASด้านสุขภาพ: เช่น ตะกั่ว ซีสต์ VOCs PFAS บางชนิด	Each contaminant is listed separatelyแต่ละสารระบุแยกกัน
55	UV systems: Class A (disinfection) or Class B (supplemental)ระบบยูวี: Class A (ฆ่าเชื้อ) หรือ Class B (เสริม)	Class B is not for unsafe waterClass B ไม่ได้มีไว้สำหรับน้ำที่ไม่ปลอดภัย
58	Reverse osmosis systemsระบบ RO	TDS reduction plus listed contaminantsการลด TDS และสารที่ระบุ
401	Emerging compounds, e.g. some pharmaceuticals and pesticidesสารกลุ่มใหม่ เช่น ยาและยาฆ่าแมลงบางชนิด	Specific list onlyเฉพาะรายการที่กำหนด

NSF is a US-based certifier; its standards are useful evidence in Thailand but are not Thai legal requirements. Always confirm the exact regional model number, since products sold in different countries can differ.NSF เป็นผู้รับรองในสหรัฐ มาตรฐานของ NSF เป็นหลักฐานที่มีประโยชน์ในไทย แต่ไม่ใช่ข้อกำหนดตามกฎหมายไทย ต้องตรวจรหัสรุ่นตามภูมิภาคให้ตรง เพราะสินค้าที่ขายต่างประเทศอาจไม่เหมือนกัน

Thai rules for packaged waterกฎหมายไทยสำหรับน้ำบรรจุ

In December 2025 the Ministry of Public Health published a new set of notifications that replace the long-standing older rules: No. 462 B.E. 2568 on drinking water in sealed containers, No. 463 on ice, No. 464 on natural mineral water (amendment 2) and No. 465 on beverages in sealed containers. The Thai FDA Food Division has published summaries and the effective dates; transitional provisions apply to existing products. These rules cover packaged products. They are not a standard for tap water, and they do not certify home filters.ในเดือนธันวาคม 2568 กระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศชุดใหม่แทนกฎเดิมที่ใช้มานาน ได้แก่ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 462) พ.ศ. 2568 เรื่อง น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ฉบับที่ 463 เรื่อง น้ำแข็ง ฉบับที่ 464 เรื่อง น้ำแร่ธรรมชาติ (ฉบับที่ 2) และ ฉบับที่ 465 เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท (ฉบับที่ 3) กองอาหาร อย. ได้เผยแพร่สรุปสาระสำคัญและวันมีผลบังคับใช้ และมีบทเฉพาะกาลสำหรับผลิตภัณฑ์เดิม ประกาศเหล่านี้ใช้กับผลิตภัณฑ์บรรจุภาชนะ ไม่ใช่มาตรฐานน้ำประปา และไม่ได้รับรองเครื่องกรองในบ้าน

food.fda.moph.go.th · law-sumwater4 · ChemLinked summary of No. 462 · checked 27 Oct 2026. Specific limits are in the notification's appendix; read the official text before quoting a number.ตรวจสอบ 27 ต.ค. 2569 ค่ามาตรฐานอยู่ในภาคผนวกของประกาศ ควรอ่านฉบับทางการก่อนอ้างตัวเลข

For tap water, the Metropolitan Waterworks Authority (การประปานครหลวง, Bangkok, Nonthaburi, Samut Prakan) and the Provincial Waterworks Authority (การประปาส่วนภูมิภาค, elsewhere) publish quality information for their systems. Local municipal or village systems may publish nothing; then a test at your own tap is the only direct evidence.สำหรับน้ำประปา การประปานครหลวง (กปน. กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ) และการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ. พื้นที่อื่น) เผยแพร่ข้อมูลคุณภาพน้ำของระบบตนเอง ระบบประปาเทศบาลหรือหมู่บ้านอาจไม่ได้เผยแพร่ข้อมูล กรณีนั้นผลตรวจที่ก๊อกของเราเองคือหลักฐานโดยตรงเพียงอย่างเดียว

Choosing one purifier: a checklistเลือกเครื่องกรองหนึ่งเครื่อง: รายการตรวจสอบ

Before comparing brands

ก่อนเปรียบเทียบแบรนด์

What is the source (utility tap, tank, well) and what problem is known or suspected? Taste, chlorine, sediment, microbes, a specific chemical?แหล่งน้ำคืออะไร (ประปา ถังพัก บ่อ) และรู้หรือสงสัยปัญหาอะไร รส คลอรีน ตะกอน เชื้อโรค หรือสารเคมีเฉพาะตัว
Is there a recent test for that tap? If not, is a test worth doing first?มีผลตรวจล่าสุดของก๊อกนั้นหรือไม่ ถ้าไม่มี ควรตรวจก่อนหรือไม่
Which treatment type matches the problem (see the matrix above)?วิธีบำบัดแบบไหนตรงกับปัญหา (ดูตารางด้านบน)

For each candidate model

สำหรับแต่ละรุ่นที่สนใจ

Exact Thai model and cartridge codes, from the official Thai manual or website.รหัสรุ่นและรหัสไส้กรองสำหรับไทยที่ตรงกัน จากคู่มือหรือเว็บไซต์ทางการในไทย
Performance data sheet: which contaminants, reduced by how much, over how many litres.เอกสารสมรรถนะ: ลดสารอะไร ลดได้เท่าไร ตลอดกี่ลิตร
Certification: find the model in the certifier's own listing, not on the box.ใบรับรอง: หาชื่อรุ่นในฐานข้อมูลของผู้รับรองเอง ไม่ใช่บนกล่อง
Flow rate, need for electricity, drain line and installation space.อัตราการไหล ต้องใช้ไฟหรือไม่ ต้องมีท่อน้ำทิ้งหรือไม่ พื้นที่ติดตั้ง
Cartridge price × replacements per year, and where genuine cartridges are sold.ราคาไส้กรอง × จำนวนครั้งที่เปลี่ยนต่อปี และหาซื้อไส้แท้ได้ที่ไหน
Warranty terms in writing; who services it near you.เงื่อนไขการรับประกันเป็นลายลักษณ์อักษร และใครให้บริการในพื้นที่
Total cost over 3–5 years, not just the purchase price.ค่าใช้จ่ายรวม 3–5 ปี ไม่ใช่แค่ราคาซื้อ

Whole-house filter at a storage tank

เครื่องกรองทั้งบ้านที่ถังพักน้ำ

A whole-house system has a different job from a drinking-water purifier. Before accepting a quotation, check: vessel size against the volume of media (filter beds need empty space above them, called freeboard, to expand during backwash); what each medium is for; whether the water chemistry actually needs it (iron/manganese media need the right pH and an oxidant); pump capacity and pressure; peak household flow; a drain for backwash water; and access for service. If a carbon stage removes chlorine before water enters pipes or another tank, the water downstream has no disinfectant protection left.ระบบกรองทั้งบ้านมีหน้าที่ต่างจากเครื่องกรองน้ำดื่ม ก่อนตกลงใบเสนอราคา ควรตรวจ: ขนาดถังกรองเทียบกับปริมาตรสารกรอง (ชั้นกรองต้องมีที่ว่างด้านบน เรียกว่า freeboard เพื่อให้ขยายตัวตอนล้างย้อน) สารกรองแต่ละชนิดมีไว้ทำอะไร คุณภาพน้ำจำเป็นต้องใช้หรือไม่ (สารกรองเหล็ก/แมงกานีสต้องการ pH และสารออกซิไดซ์ที่เหมาะสม) กำลังปั๊มและแรงดัน อัตราการใช้น้ำสูงสุดของบ้าน ท่อระบายน้ำล้างย้อน และพื้นที่เข้าไปซ่อมบำรุง ถ้าชั้นคาร์บอนกำจัดคลอรีนก่อนน้ำเข้าท่อหรือถังอีกใบ น้ำหลังจากนั้นจะไม่มีสารฆ่าเชื้อคงเหลือคอยปกป้อง

Health & taste claims · คำกล่าวอ้างด้านสุขภาพและรสชาติสุขภาพและรสชาติ · Claims

What the evidence actually supportsหลักฐานสนับสนุนอะไรจริง ๆ

Drinking enough safe water matters. Beyond that, most special-water health claims rest on lab measurements (pH, ORP) or small studies, not on outcomes in people.การดื่มน้ำที่ปลอดภัยให้เพียงพอเป็นเรื่องสำคัญ นอกเหนือจากนั้น คำกล่าวอ้างด้านสุขภาพของน้ำพิเศษส่วนใหญ่อาศัยค่าที่วัดในแล็บ (pH, ORP) หรืองานวิจัยขนาดเล็ก ไม่ใช่ผลลัพธ์ในคน

Claimคำกล่าวอ้าง	Best evidenceหลักฐานที่ดีที่สุด	Findingผลที่พบ	Confidenceความมั่นใจ	Practical meaningความหมายในทางปฏิบัติ
Alkaline water raises body or blood pHน้ำด่างทำให้ร่างกาย/เลือดเป็นด่าง	Human physiology; systematic review, Fenton & Huang 2016, BMJ Open (doi)สรีรวิทยามนุษย์ การทบทวนอย่างเป็นระบบ Fenton & Huang 2016, BMJ Open (doi)	Blood pH is held at 7.35–7.45 by lungs, kidneys and buffers; stomach acid (pH ~1.5–3.5) neutralises drinks. The review found no evidence supporting alkaline water for cancer.ปอด ไต และระบบบัฟเฟอร์รักษา pH เลือดไว้ที่ 7.35–7.45 กรดในกระเพาะ (pH ~1.5–3.5) สะเทินเครื่องดื่ม การทบทวนไม่พบหลักฐานสนับสนุนน้ำด่างสำหรับมะเร็ง	highสูง	Choose by taste and safety, not pHเลือกจากรสและความปลอดภัย ไม่ใช่ pH
RO or distilled water is "dead" or harmfulน้ำ RO/น้ำกลั่นเป็น "น้ำตาย" หรือเป็นอันตราย	WHO (2005) Nutrients in drinking waterWHO (2005) Nutrients in drinking water	Water is not alive. Very low-mineral water supplies little calcium/magnesium and can corrode pipes; remineralisation is recommended for desalinated supplies. Most people get minerals mainly from food.น้ำไม่ได้มีชีวิต น้ำที่แร่ธาตุต่ำมากให้แคลเซียม/แมกนีเซียมน้อย และอาจกัดกร่อนท่อ จึงแนะนำให้เติมแร่กลับในระบบผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล คนส่วนใหญ่ได้แร่ธาตุจากอาหารเป็นหลัก	moderateปานกลาง	Fine with a normal diet; remineralising is a reasonable taste choiceใช้ได้หากกินอาหารปกติ การเติมแร่เป็นทางเลือกด้านรสที่สมเหตุสมผล
Mineral water supplies calcium/magnesiumน้ำแร่ให้แคลเซียม/แมกนีเซียม	Absorption studies; label arithmeticงานวิจัยการดูดซึม คำนวณจากฉลาก	Calcium from mineral water is absorbed about as well as from milk. Amount = mg/L × litres. A water with 300 mg/L calcium gives 450 mg in 1.5 L; a typical low-mineral water gives a few tens of mg.แคลเซียมจากน้ำแร่ดูดซึมได้ใกล้เคียงกับจากนม ปริมาณ = มก./ล. × ลิตร น้ำที่มีแคลเซียม 300 มก./ล. ให้ 450 มก. ใน 1.5 ล. น้ำแร่ต่ำทั่วไปให้เพียงไม่กี่สิบมก.	highสูง	Read the mg/L table; most Thai bottled waters are low in mineralsอ่านตาราง มก./ล. น้ำขวดในไทยส่วนใหญ่มีแร่ต่ำ
Hydrogen waterน้ำไฮโดรเจน	Small, short human trialsงานวิจัยในคนขนาดเล็ก ระยะสั้น	Mixed results on biomarkers; dose often unmeasured; effects on health outcomes not establishedผลต่อค่าชีวภาพไม่สม่ำเสมอ มักไม่ได้วัดปริมาณ ยังไม่ยืนยันผลต่อสุขภาพ	lowต่ำ	Treat as experimentalถือว่ายังอยู่ในขั้นทดลอง
Oxygenated waterน้ำเติมออกซิเจน	Physiologyสรีรวิทยา	A glass carries a tiny amount of O₂ compared with one breath; the gut is not built to absorb oxygen usefullyน้ำหนึ่งแก้วมี O₂ น้อยมากเทียบกับการหายใจหนึ่งครั้ง ลำไส้ไม่ได้ออกแบบมาดูดซึมออกซิเจนอย่างมีประโยชน์	highสูง	No meaningful benefit expectedไม่คาดว่ามีประโยชน์ที่มีนัยสำคัญ
"Structured" water"น้ำโครงสร้าง"	Physical chemistryเคมีเชิงฟิสิกส์	Hydrogen bonds between water molecules rearrange in about a trillionth of a second; no accepted evidence of lasting structureพันธะไฮโดรเจนระหว่างโมเลกุลน้ำจัดเรียงใหม่ในราวหนึ่งในล้านล้านวินาที ไม่มีหลักฐานที่ยอมรับว่ามีโครงสร้างคงอยู่	highสูง	Marketing termคำทางการตลาด
"Detox", antioxidant, longevity waterน้ำ "ดีท็อกซ์" ต้านอนุมูลอิสระ อายุยืน	——	A negative ORP reading is a lab property, not a dose or a health outcomeค่า ORP ติดลบเป็นคุณสมบัติที่วัดในแล็บ ไม่ใช่ขนาดยาหรือผลต่อสุขภาพ	no human evidenceไม่มีหลักฐานในคน	Ask for the human trialขอดูงานวิจัยในคน

"Electrolyte" drinks are not interchangeableเครื่องดื่ม "เกลือแร่" ใช้แทนกันไม่ได้

	Sodiumโซเดียม	Potassiumโพแทสเซียม	Sugarน้ำตาล	Designed forออกแบบมาเพื่อ
WHO low-osmolarity ORSผงเกลือแร่ ORS สูตร WHO	75 mmol/L	20 mmol/L	glucose 75 mmol/L (~13.5 g/L)กลูโคส 75 mmol/L (~13.5 ก./ล.)	Dehydration from diarrhoeaภาวะขาดน้ำจากท้องเสีย
Sports drink (typical)เครื่องดื่มเกลือแร่กีฬา (ทั่วไป)	~10–25 mmol/L	~3–5 mmol/L	~60 g/L	Fuel and fluid during long exerciseพลังงานและน้ำระหว่างออกกำลังนาน
Coconut water (varies widely)น้ำมะพร้าว (ต่างกันมาก)	low, variableต่ำ ไม่แน่นอน	high, ~40–60 mmol/Lสูง ~40–60 mmol/L	~20–60 g/L	A food; maturity and variety change itอาหาร ความแก่และพันธุ์ทำให้เปลี่ยน
Plain drinking waterน้ำดื่มธรรมดา	traceเล็กน้อย	traceเล็กน้อย	0	Everyday hydrationการดื่มน้ำประจำวัน

Sports-drink and coconut-water figures are typical ranges from product and food-composition data, not a specific brand. For illness with diarrhoea or vomiting, ORS is the medical product; coconut water is too low in sodium to replace it.ตัวเลขเครื่องดื่มกีฬาและน้ำมะพร้าวเป็นช่วงทั่วไปจากข้อมูลผลิตภัณฑ์และข้อมูลองค์ประกอบอาหาร ไม่ใช่ยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง กรณีป่วยท้องเสียหรืออาเจียน ORS คือผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ที่ควรใช้ น้ำมะพร้าวมีโซเดียมต่ำเกินกว่าจะใช้แทนได้

Everyday questionsคำถามในชีวิตประจำวัน

Drinking from copper cups

ดื่มน้ำจากแก้วทองแดง

Copper surfaces kill many bacteria in laboratory tests, and one study found contaminated water stored overnight (16 h) in copper pots had no detectable culturable diarrhoeal bacteria afterwards (Sudha et al. 2012, J Health Popul Nutr, doi). That is not a validated drinking-water treatment. Copper also dissolves into water, more so with acidic drinks, long contact and worn or unlined surfaces. WHO's guideline value is 2 mg/L; excess causes nausea and stomach upset. US food-safety code bars copper from contact with foods below pH 6, which includes juices, vinegar and sparkling water. Plain water for short periods in a clean cup is the lowest-exposure use. There is no evidence for copper as a nutrient booster or "detox".ผิวทองแดงฆ่าแบคทีเรียได้หลายชนิดในการทดลองในแล็บ และงานวิจัยหนึ่งพบว่าน้ำที่ปนเปื้อนซึ่งเก็บค้างคืน (16 ชม.) ในหม้อทองแดง ตรวจไม่พบแบคทีเรียก่อโรคท้องเสียที่เพาะเลี้ยงได้ (Sudha et al. 2012, J Health Popul Nutr, doi) แต่นั่นไม่ใช่วิธีบำบัดน้ำดื่มที่ผ่านการรับรอง ทองแดงยังละลายออกมาในน้ำ มากขึ้นเมื่อเครื่องดื่มเป็นกรด สัมผัสนาน หรือผิวสึกไม่มีเคลือบ ค่าแนวทางของ WHO คือ 2 มก./ล. หากเกินจะทำให้คลื่นไส้และปวดท้อง ข้อกำหนดความปลอดภัยอาหารของสหรัฐห้ามทองแดงสัมผัสอาหารที่ pH ต่ำกว่า 6 ซึ่งรวมน้ำผลไม้ น้ำส้มสายชู และน้ำโซดา การใส่น้ำเปล่าระยะสั้นในแก้วที่สะอาดคือการใช้ที่ได้รับทองแดงน้อยที่สุด ไม่มีหลักฐานว่าทองแดงช่วยเสริมสารอาหารหรือ "ดีท็อกซ์"

Why the same coffee tastes different with different hot water

ทำไมกาแฟเดียวกันรสต่างกันเมื่อใช้น้ำร้อนต่างกัน

Plausible causes, none proven without a matched test: water held hot for hours in a boiler loses dissolved oxygen and CO₂ and can taste flat; it may pick up scale or metal from the boiler; temperature itself changes how aroma compounds escape and how bitterness is perceived (65 °C versus ~90 °C is a big difference); steam heating adds a little condensed water. To find out, serve both at the same temperature, blind, to someone who doesn't know which is which, several times.สาเหตุที่เป็นไปได้ ยังไม่มีข้อใดพิสูจน์ได้หากไม่ทดสอบแบบควบคุม: น้ำที่ต้มค้างในหม้อต้มเป็นชั่วโมงสูญเสียออกซิเจนและ CO₂ ที่ละลาย จึงรสจืดชืด อาจได้ตะกรันหรือโลหะจากหม้อต้ม อุณหภูมิเองก็เปลี่ยนการระเหยของสารให้กลิ่นและการรับรู้ความขม (65 °C กับ ~90 °C ต่างกันมาก) การทำร้อนด้วยไอน้ำเพิ่มน้ำที่ควบแน่นเล็กน้อย วิธีหาคำตอบคือเสิร์ฟทั้งสองแบบที่อุณหภูมิเท่ากัน แบบปิดตา ให้คนที่ไม่รู้ว่าแก้วไหนเป็นแก้วไหนชิมหลายรอบ

Rinsing raw fish (sashimi)

การล้างปลาดิบ (ซาชิมิ)

Drinking-water quality and raw-fish safety are separate questions. Rinsing, in fresh or salt water, does not kill parasites such as Anisakis (พยาธิอะนิซาคิส) and is not a validated way to remove bacteria; splashing can spread bacteria around the kitchen. Parasite control for raw fish is freezing: the US FDA specifies, for example, −20 °C or below for 7 days, or −35 °C until solid and held 15 hours. If you rinse at all, use drinking-quality cold water, briefly, and pat dry. The bigger safety factors are the fish's source, handling and freezing history.คุณภาพน้ำดื่มกับความปลอดภัยของปลาดิบเป็นคนละคำถาม การล้างด้วยน้ำจืดหรือน้ำเกลือไม่ได้ฆ่าพยาธิอย่างอะนิซาคิส (Anisakis) และไม่ใช่วิธีกำจัดแบคทีเรียที่ผ่านการรับรอง น้ำที่กระเด็นยังอาจกระจายเชื้อไปทั่วครัว การควบคุมพยาธิในปลาดิบคือการแช่แข็ง เช่น US FDA กำหนดที่ −20 °C หรือต่ำกว่า 7 วัน หรือ −35 °C จนแข็งแล้วเก็บต่อ 15 ชั่วโมง ถ้าจะล้าง ให้ใช้น้ำเย็นคุณภาพน้ำดื่ม ล้างสั้น ๆ แล้วซับให้แห้ง ปัจจัยด้านความปลอดภัยที่สำคัญกว่าคือแหล่งที่มาของปลา การจัดการ และประวัติการแช่แข็ง

Fresh versus opened coconut water

น้ำมะพร้าวเปิดใหม่กับเปิดทิ้งไว้

Inside an unopened coconut the water is close to sterile. Once opened it is a sugary food exposed to air and microbes, and it starts to ferment and change flavour; keep it chilled and drink it the same day. Differences between a green and a yellow coconut (sweetness, aroma, slight sourness) are more likely about variety and maturity than about water quality. Colour and taste alone cannot tell you whether a drink is spoiled or safe.น้ำในลูกมะพร้าวที่ยังไม่เปิดเกือบปลอดเชื้อ เมื่อเปิดแล้วจะเป็นอาหารที่มีน้ำตาลซึ่งสัมผัสอากาศและจุลินทรีย์ เริ่มหมักและรสเปลี่ยน ควรแช่เย็นและดื่มภายในวันเดียว ความต่างระหว่างมะพร้าวเขียวกับเหลือง (ความหวาน ความหอม ความเปรี้ยวเล็กน้อย) น่าจะเกี่ยวกับพันธุ์และความแก่มากกว่าคุณภาพน้ำ สีและรสเพียงอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าเครื่องดื่มเสียหรือปลอดภัย

Plastic, glass or steel bottles

ขวดพลาสติก แก้ว หรือสแตนเลส

Each is acceptable when it is food-grade, clean and used as intended. Heat and sunlight increase what plastics release, so don't leave bottles in a hot car. Wash reusable bottles, including caps and straws, because biofilm grows in damp corners. No container is sterile or entirely particle-free.ทุกแบบใช้ได้ถ้าเป็นเกรดอาหาร สะอาด และใช้ตามวัตถุประสงค์ ความร้อนและแสงแดดทำให้พลาสติกปล่อยสารออกมามากขึ้น อย่าทิ้งขวดไว้ในรถร้อน ล้างขวดที่ใช้ซ้ำรวมทั้งฝาและหลอด เพราะไบโอฟิล์มเจริญในมุมที่ชื้น ไม่มีภาชนะใดปลอดเชื้อหรือปลอดอนุภาคโดยสมบูรณ์

This guide does not prescribe a daily water volume, salt intake or fasting routine. Needs vary with body size, heat, activity and health conditions; ask a clinician for personal advice.คู่มือนี้ไม่ได้กำหนดปริมาณน้ำต่อวัน ปริมาณเกลือ หรือการอดอาหาร ความต้องการขึ้นกับขนาดร่างกาย ความร้อน กิจกรรม และภาวะสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์สำหรับคำแนะนำเฉพาะบุคคล

∎

Sources · checked 27 October 2026แหล่งอ้างอิง · ตรวจสอบ 27 ตุลาคม 2569

Where the claims come fromข้อมูลมาจากไหน

WHO (2026). Guidelines for drinking-water quality: fourth edition incorporating the first, second and third addenda. who.int/publications/i/item/9789240121225 · third addendum summary:สรุปภาคผนวกที่ 3: Water Online, 18 Jun 2026
WHO (2019). Microplastics in drinking-water. who.int/publications/i/item/9789241516198
WHO (2005). Nutrients in drinking water. who.int/publications/i/item/9241593989
USGS Water Science School: water cycle and groundwater, groundwater flow, hardness of water
CDC. About Choosing Home Water Filters. cdc.gov
NSF. Standards for water treatment systems · certified product listings
Thai FDA Food Division, MOPH notifications Nos. 462–465 B.E. 2568:กองอาหาร อย. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 462–465 พ.ศ. 2568: law-sumwater4 · f2-mnr-water · ChemLinked: No. 462
Mason SA, Welch VG, Neratko J (2018). Synthetic polymer contamination in bottled water. Front. Chem. 6:407. doi:10.3389/fchem.2018.00407 · measurement study; funded by Orb Media.งานวัดปริมาณ ได้ทุนจาก Orb Media
Qian N, Gao X, Lang X, et al. (2024). Rapid single-particle chemical imaging of nanoplastics by SRS microscopy. PNAS 121(3):e2300582121. doi:10.1073/pnas.2300582121 · analytical method study, 3 brands; no health outcomes.งานพัฒนาวิธีวิเคราะห์ 3 ยี่ห้อ ไม่ได้วัดผลต่อสุขภาพ
Fenton TR, Huang T (2016). Systematic review of the association between dietary acid load, alkaline water and cancer. BMJ Open 6:e010438. doi:10.1136/bmjopen-2015-010438
Sudha VBP, Ganesan S, Pazhani GP, et al. (2012). Storing drinking-water in copper pots kills contaminating diarrhoeagenic bacteria. J Health Popul Nutr 30(1):17–21. doi:10.3329/jhpn.v30i1.11271 · laboratory study.งานทดลองในห้องปฏิบัติการ
US FDA. Fish and Fishery Products Hazards and Controls (parasite freezingการแช่แข็งเพื่อกำจัดพยาธิ) · FDA Food Code (copper and acidic foodsทองแดงกับอาหารที่เป็นกรด)
WHO/UNICEF low-osmolarity oral rehydration salts formula (2004 joint statement).สูตรเกลือแร่ ORS แบบออสโมลาริตีต่ำของ WHO/UNICEF (แถลงการณ์ร่วม 2004)
Utilities:การประปา: การประปานครหลวง (MWA) · การประปาส่วนภูมิภาค (PWA)